We are half the people

PROTAGONISTE : Jane, activiste in Yellow Springs, Ohio

 

Suffragettes 19e eeuw: Elisabeth Cady Stanton, Susan B. Anthony, Alice Paul

Stemrecht in 1920 maar geen politieke vertegenwoordiging

Onderdrukking van arbeidsters, in het bijzonder arbeidsters van kleur;  hun verzet via stakingen.

De strijd om de Equal Rights Amendment, die de gelijkheid van mannen en vrouwen moet garanderen, nog steeds niet in voege. Rol van afzonderlijke deelstaten in het rechtssysteem.

 

Jaren 1960: verzet via de feministische beweging, women’s liberation. Strijd om waardigheid, vrijheid, gelijkberechtiging, abortus, enz. later aangevuld met women’ studies aan de universiteiten, rechten van LGTB+ en recent #metoo.

 

Eerste aanzet van interactionisme waarin de strijd voor vrouwenrechten, zwarte rechten, arbeidersrechten, strijd voor vrede en de planeet, gebundeld worden.

Protagoniste ‘Jane’ vertelt over de feministische bewegingen, te beginnen met de Suffragettes, die voor veel meer opkwamen dan voor stemrecht en onderwijs. Ze streden voor gelijkberechtiging en voor de bescherming  van de uitgebuite arbeidsters. De grote namen zijn Elisabeth Cady Stanton, en Susan B. Anthony. Een aantal onder hen, zoals Alice Paul, streden ook voor politieke macht. Het stemrecht bekwamen ze na de eerste wereldoorlog, in 1920. Gelijkberechtiging hebben ze nog steeds niet vandaag, vrouwen van kleur nog altijd veel minder dan blanke vrouwen.

Arbeidsters van alle kleur hebben begin twintigste eeuw hun eigen strijd moeten strijden in de laagstbetaalde, ‘sweatshops’ en textielbedrijven. Zij vochten voor waardig werk, degelijke lonen, gezinsplanning en contraceptiva. Ze werden meestal uitgesloten uit de officiële vakbonden omdat ze laaggeschoold waren en een zogenaamd gevaar betekenden voor de lonen van de mannen. Het éénverdienersmodel heeft lang gedomineerd, meer bepaald in de middenklasse, tot Betty Friedan in 1963 de mythe doorbrak met haar Feminine Mystique (Het misverstand vrouw’) en de Australische  Germaine Greer, met haar Female Eunuch (‘De vrouw als eunuch) in 1970, die veel radicaler was.

Al decennia lang strijden Amerikaanse vrouwen voor een ‘Equal Rights Amendment’ als toevoeging bij de grondwet, maar die heeft nog steeds niet het nodige quotum bereikt van de deelstaten. Dat Amendement  zou namelijk de gelijkheid tussen de seksen federaal verankeren. Wel zijn er wetten voor gelijke behandeling gestemd, vooral op de arbeidsmarkt, maar deze worden geregeld overtreden, zodat lange procedures nodig zijn via de respectievelijke rechtbanken, om dan ultiem beslist te worden in het Hooggerechtshof. Maar ook de vonnissen van dat Hooggerechtshof kunnen worden teruggedraaid. Zo werd het recht op abortus goedgekeurd in 1973, met het vonnis van ‘Roe vs Wade’, waarvan men vandaag, in 2020, vreest dat het zou kunnen op de helling worden gezet door een conservatief Hooggerechtshof.

 

De jaren 1960 zagen de geboorte en de snelle groei van de women’s liberation movement. In deze beweging ging het om een grote scala van eisen, van echte be-vrijding van de stereotype rol van vrouwen als moeders, tot zelfbeschikkingsrecht en het einde van de patriarchale macht, vrije seksualiteit, recht op gelijk loon voor gelijk werk, nieuwe opvoedingsvormen, tot het recht op hoger onderwijs, gelijke vertegenwoordiging in de politiek, de kunsten en de media, dit alles onder de slogans ‘sisterhood’ en ‘het persoonlijke is politiek’. Dit verbond de feministische beweging met de andere verzetsbewegingen zoals de strijd van de mensen van kleur, de homobeweging, de strijd tegen armoede, het verzet tegen de oorlog in Vietnam. De vrouwenstrijd ging niet over de strijd tegen ‘de’ man, maar tegen een patriarchaal-kapitalistisch-militair-industrieel systeem dat leidde tot onderdrukking en uitbuiting van iedereen. Er waren meerdere stromingen in deze beweging, van gematigd tot radicaal, zonder leidsters of dogma’s. 

 

Women’s studies aan meerdere universiteiten leidden tot ontelbare artikels, boeken, workshops en acties. Er was een uitbarsting van creativiteit en strijdbaarheid, waarbij vrouwen eindelijk een forum kregen. Eén van de eisen was het einde van seksuele intimidatie en geweld, de voedingsbodem voor latere bewegingen zoals #metoo. 

 

Je kon achter deze maquette gaan staan, je gezicht in die opening. Dan was je zelf Statue of Liberty en kon je daar eeen foto van laten nemen.