Monika Triest
met medewerking van Maarten Dieltiens

Het andere Amerika,

in de schaduw van Trump.

           Sinds Donald J. Trump president werd, zijn de Verenigde Staten opnieuw wakker geschud. Monika Triest reisde begin 2019 terug naar het land waar ze ooit had gewoond. Ze bezocht vrienden en collega's met wie ze van 1968 tot 1977 actie voerde tegen de oorlog in Vietnam, tegen racisme en uitbuiting, voor de Zwarte en Latino beweging, en tegen de talloze verdachtmakingen van de staat tegenover vooruitstrevende personen en organisaties. Hun doel was om een nieuwe samenleving creëren, waarbij de verzetsbewegingen uit het verleden – die in dit boek uitgebreid aan bod komen – een grote inspiratiebron vormden. De VS kennen immers een lange traditie van verzet, maar die geschiedenis wordt zelden verteld.

             

               Vandaag is 'progressief' Amerika weer springlevend. Uiteenlopende groepen voeren actie tegen de macht van het grote kapitaal, tegen de verrechtsing, tegen discriminatie, tegen racisme en tegen seksisme. Met een president die alles op zijn kop zet en de democratie zelf en de wereldvrede bedreigt, zijn de lessen uit het verleden dan ook uiterst kostbaar.

​                In deze welkome bijdrage voert Monika Triest die lange geschiedenis terug tot de late negentiende en begin twintigste eeuw. Ze toont onze Europese zusters en broeders een ander Amerika en schenkt hen daarbij hopelijk een nieuw perspectief, want gezien de huidige bewoner van het Witte Huis hebben wellicht velen onder hen al vaak het hoofd geschud in wanhoop en ongeloof.' (Bettina Aptheker)

Voter Suppression, Disproportionality and the Failures of Democracy in America
by
Andrew Winnick,Professor Emeritus, Economics and Statistics, Cal State L.A. University
President, The American Institute for Progressive Democracy (taipd.org) (andy.winnick@gmail.org)
October 2020

De onderdrukking van stemrecht, disproportionaliteit en de mislukkingen van de democratie in Amerika.

vertaald door

Monika Triest

Dit is een samenvatting van het artikel dat je volledig kan lezen als PDF, hiernaast.

 

DE BASISVRAGEN VAN DIT ESSAY:

Vraag 1: Zijn burgers makkelijk in staat om zich te kwalificeren als stemgerechtigde, dat wil zeggen, om zich te registreren en recht te krijgen om te stemmen? Of zijn er anderzijds belangrijke hinderpalen voor burgers die stemrecht hebben?

Vraag 2: Hebben alle geregistreerde burgers feitelijk een kans om te stemmen?

Vraag 3: is er een ‘1 persoon-1 stem’, dat wil zeggen : heeft elke stem het zelfde gewicht? Of is er een betekenisvolle disproportionaliteit, dat wil zeggen : tellen sommige stemmen meer door dan andere?

 

In deze verkiezingsperiode is het duidelijk dat de Republikeinen zich niet enkel inzetten om hun eigen aanhangers aan te zetten om te gaan stemmen maar er ook alles voor doen om Democratische stemmers af te remmen. Bovendien wordt ook de volkstelling (Census) gemanipuleerd door de techniek van ‘gerrymandering’, het her-indelen van districten om het effect op het Huis van Afgevaardigden te controleren. Om deze actuele pogingen tot manipulatie van stemmen te begrijpen moeten we breder inzicht krijgen in de aard van democratie in de VS, om te beginnen met het document van de oprichting in 1789, de grondwet.

De bedoeling was een democratische republikeinse staat op te richten. ‘Republikeins’ betekent hier dat er geen rechtstreekse verkiezingen door het volk zouden zijn, maar dat de staat zou geregeerd worden door verkozen en aangestelde vertegenwoordigers van het volk. ‘Democratisch’ betekende dat de nationale leiders macht – de president, de vicepresident en de leden van het Huis van Afgevaardigden en van de senaat, zouden gekozen worden door het volk. We hebben inderdaad een vertegenwoordigende nationale regering. De vraag is of het ook een democratische is? Meer nog, was het opgezet om democratisch te zijn? Als de maat van democratie de mate is waarin elke persoon een echte stem heeft in politieke beslissingen die zijn of haar leven beïnvloeden, dan is het antwoord – helaas, heel duidelijk NEE. Zelfs vandaag moeten we ons de vraag stellen ‘is 1 persoon, 1 stem’ ons feitelijk doel en waren we ooit dichtbij het bereiken ervan?Meer nog, als we rondkijken, zijn er geen andere landen die meer democratisch ingericht zijn dan wij? Tijdens het Trump tijdperk is dit een dringende vraag.

 

 

DE OPRICHTING VAN DE NATIONALE STAAT EN DE GRONDWET

Van bij de oprichting van de nationale staat werd de beslissing over wie mag stemmen en hoe overgelaten aan de deelstaten. Wel werd er  bepaald dat de senaat zou bestaan uit 2 personen per staat en dat het Huis van Volksvertegenwoordigers zou verkozen worden in verhouding met de bevolking van elke staat. Stemgerechtigden zouden uiteraard vermogende burgers zijn, blanke mannen. De Founding Fathers vertrouwden immers geen rechtstreekse verkiezingen door het plebs. Van bij de aanvang was er dus geen regel ‘1 persoon- 1 stem’ dat toch de basis van een democratisch systeem mag heten. Door de grote verschillen in bevolkingsdichtheid leidde het kiessyteem  tot disproportionaliteit in de vertegenwoordiging. Dit werd gecorrigeerd door het Opperste Gerechtshof in 1964, maar het principe ‘winner takes all’ bleef overeind. Daar het aantal verkozenen  in de senaat beperkt bleef tot 2 per staat is er een wanverhouding. Een staat als California heeft, 66 keer meer bevolking dan, bijvoorbeeld, Wyoming.

 

VERKIEZING VAN DE PRESIDENT EN DE VICEPRESIDENT: het kiescollege

Elke staat mag zelf bepalen hoe de kiesmannen – in aantal het totaal van hun vertegenwoordigers in het nationaal parlement- zullen aangesteld worden. Deze kiesmannen worden dus niet verkozen. Een kiesman in California vertegenwoordigt 718.404 burgers, terwijl die van Wyoming slechts een kleine 200.000 burgers vertegenwoordigt. Daar gaat dus het principe van ‘one person one vote’. Vanaf het begin van de 19e eeuw kunnen de deelstaten hun kiesmannen aanwijzen met ‘popular vote’ – al diegenen die stemrecht hebben- maar, opnieuw, met het principe ‘winner takes all’. Op die manier geldt ‘één persoon één stem’ niet voor de verkiezing van de president en van de vicepresident, omdat het verschil in aantal kiesmannen per staat heel erg kan verschillen.

De politieke partijen wijzen hun kandidaten aan voor het presidentschap en het vice-presidentschap. Uit deze partijnamen kunnen stemgerechtigden hun voorkeur uitspreken. De vraag is nu of de aangewezen kiesmannen deze keuze respecteren. Ook al zijn ze  beëdigd, er is geen controle mogelijk of ze dat wel of niet hebben gedaan en geen rechtzetting ervan.

VAN SLAVERNIJ NAAR STEMRECHT

Na het einde van de burgeroorlog en het opnemen van het 13e Amendement bij de Grondwet, in 1865, werd, in theorie althans, de slavernij afgeschaft. Bij verkiezingen werd elke slaaf geteld als drie vijfden van een persoon. Dit gold enkel voor nationale en staatsverkiezingen, niet voor lokale verkiezingen. Pas door het 15e Amendement in 1870 staat er ‘het stemrecht van burgers van de Verenigde Staten zal niet geweigerd of beperkt worden door de Verenigde Staten of door de staten op basis van ras, kleur of een vorige conditie van dienstbaarheid (servitude)’. Slavernij is theoretisch nog altijd legaal. Sinds 1880 stemden de zuidelijke staten de Jim Crow wetten, die rassenscheiding legaal maken op het niveau van de staat en lokaal. Deze wetten gaven hen ook de mogelijkheid het federale stemrecht te ontzeggen aan Zwarte burgers in de staat. Dit duurde tot 1965, de civil rights periode, een keerpunt. Nochtans, diegenen die vastberaden waren om minderheden – en in sommige gevallen arme blanken- het stemrecht te ontzeggen, hebben dit nooit opgegeven. Men kan zelfs stellen dat zij steeds meer inventief zijn geweest in het vinden van methoden om BIPOC mensen (Black/Indigenous/People of Color) het stemrecht te ontzeggen. Sinds 2013 begonnen ze procedures te implementeren die het effect zouden hebben dat de mogelijkheid van burgers – vooral van de minderheden- om te registreren en te stemmen ingekort werd.

 

 

HUIDIGE METHODEN OM STEMRECHT TE BEPERKEN:  9 categorieën

De auteur van het artikel, professor Andy Winnick, somt 9 categorieën van maatregelen op die staten hanteren om het stemrecht van bepaalde bevolkingsgroepen (vooral Zwarten, Hispanics) in te perken en te belemmeren. We selecteren er hier drie.

  • Eén, de verplichting te registreren voordat men zijn stem kan uitbrengen. Door de uitgestrektheid van het land en de isolatie van bepaalde regio’s is het vaak onmogelijk voor burgers (Native Americans bijvoorbeeld) om zich te laten registreren binnen een bepaalde tijdslimiet.

  • Twee, het stemmen per post levert meerdere problemen op. Er worden zoveel voorwaarden gesteld dat het voor velen (opnieuw de minderheidsgroepen) onmogelijk is effectief tijdig een stembiljet in handen te krijgen en te kunnen deponeren op een bepaalde plek. Trump heeft van meet af aan - ten onrechte - beweerd dat stemmen-per-post sowieso frauduleus is.

  • Drie, gerrymandering: de staten mogen zelf geregeld de grenzen van hun districten aanpassen. Vaak gebeurt dit met het effect dat minderheidsgroepen in het nadeel worden gesteld.

 

WAT TE DOEN?

De auteur van dit artikel suggereert 16 concrete beleidsmaatregelen, die per staat of federaal kunnen worden genomen om de disproportionaliteit en de discriminatie recht te trekken. Sommige ervan zijn al in voege in bepaalde staten, andere vereisen een Amendement bij de grondwet.

 

EEN LAATSTE PUNT: DEMOGRAFISCHE OMMEKEER

Wat is de reden waarom de voorgaande jaren én vandaag blanke Amerikanen alles in het werk stellen om hun bestuursmacht te kunnen behouden? In de periode 2000-2018 is er een aanzienlijke demografische verschuiving geweest in heel het land, zodat er nu al een 300-tal districten zijn met een minderheid van blanken. Dit komt neer op 10 procent van alle districten in de VS. Als deze trend zich doorzet, is de voorspelling die officiële data-instanties maken, dat, tegen 2060, twee derden van alle Amerikaanse burgers zullen wonen in staten waarin  blanken een minderheid vormen, hoewel ze in enkele van hen de grootste groep zullen zijn, maar geen meerderheid. Dit vinden velen onder hen heel bedreigend, want het zou het verlies betekenen van hun vanzelfsprekende dominantie en macht. Deze factor ligt mede aan de grond van het succes van Trump. De verkiezing waar we nu voorstaan (3 november 2020) en de politieke strijd waarmee we in de maanden daarna zullen geconfronteerd zijn, zullen duidelijk een stempel drukken op deze natie voor de decennia die eraan komen.

Agenda

Lezingen kunnen gesubsidieerd worden door

Literatuur Vlaanderen

Lezing
Het andere Amerika

De Mens Nu

HuisvandeMens 

Lantaarnpad 20

Herentals

18 nov  2020 om 20 uur  ralf.celen@demens.nu